PLaTa

PLaTa: máis dunha década convertendo a tradución automática nun servizo estratéxico para a Administración Xeral do Estado

En imaxin levamos moitos anos traballando para que a tecnoloxía lingüística non se quede no laboratorio, senón que resolva necesidades reais de organizacións complexas. Un dos proxectos que mellor representa esa forma de traballar é a Plataforma de Tradución Automática da Administración Xeral do Estado, hoxe coñecida como PLaTa. O seu obxectivo era claro desde o principio: dotar os portais públicos dunha infraestrutura compartida capaz de traducir contidos web, documentos e servizos dixitais ás linguas cooficiais e a outros idiomas de uso habitual na Administración.

A orixe do proxecto sitúase nos traballos impulsados pola Administración en torno ao multilingüismo dixital. O expediente de contratación de 2012 explica que, tras o Observatorio de Multilingüismo da Administración Xeral do Estado desenvolvido en 2010, viuse a necesidade de poñer en marcha un modelo de tradución automática que dera soporte ás administracións públicas na tradución dos seus portais a linguas cooficiais e inglés. Nese contexto, INTECO actuou como entidade encomendataria do Ministerio de Facenda e Administracións Públicas para licitar a implantación e posta en marcha da plataforma.

Aquel contrato inicial non formulaba un tradutor xenérico, senón unha solución de alcance operativo. O prego definía como obxectivos a tradución completa do Portal de Administración Electrónica e do entón portal 060, a tradución de dúas sedes electrónicas adicionais, o desenvolvemento dun servizo web centralizado para que outros portais públicos puidesen reutilizar o sistema e un servizo de operación, mantemento e soporte. Tamén esixía tradución de documentos electrónicos, auditorías de calidade e unha bolsa de palabras corrixidas para mellorar progresivamente os motores e memorias de tradución. 

Nesa licitación de 2012, a nosa empresa resultou adxudicataria sendo a nosa oferta a mellor valorada tecnicamente.

A arquitectura tecnolóxica escollida para a plataforma tamén foi un acerto estratéxico. A documentación pública posterior sobre PLaTa explica que, tras a análise realizada conxuntamente pola Administración e INTECO, optouse por unha configuración multimotor baseada en software libre, escollendo a combinación que mellor calidade ofrecía con recursos económicos limitados: Apertium para linguas próximas ao castelán —como galego, catalán ou portugués— e Moses para idiomas máis distantes, como inglés e éuscaro. Esa decisión permitiu construír unha solución sostible, reutilizable e adaptada á realidade lingüística do sector público. 

Para nós, ese foi o punto de partida dunha relación de longo percorrido coa plataforma. PLaTa comezou a prestar servizo en 2013 e foi medrando como infraestrutura compartida para distintos organismos da Administración. Na documentación pública do proxecto descríbese xa como unha plataforma pensada para integrarse con portais web das administracións públicas e para traducir contidos ás linguas cooficiais, inglés, francés e portugués. En 2016 xa se sinalaba que estaba a dar servizo a portais de varios ministerios e organismos, e a documentación pública dispoñible en 2025 mostra que a plataforma seguía activa, evolucionando e publicando novas guías e comunicacións técnicas.

Esa continuidade tamén reflicte a capacidade do proxecto para evolucionar tecnoloxicamente. PLaTa naceu apoiándose en motores abertos como Moses e Apertium, e evolucionou a sistemas de redes neuronais. É dicir, non falamos dunha solución estática, senón dunha infraestrutura viva, capaz de adaptarse a novas necesidades, novos modelos e novas esixencias de integración. 

Nesta traxectoria, ademais, participamos en colaboración con outros socios especializados: Secretaría de Estado de Administración Pública / MINHAP, Altia, Elhuyar e imaxin, o que reflicte unha evolución do servizo apoiada en capacidades complementarias de desenvolvemento, integración e tecnoloxía lingüística.

Para nós, PLaTa é un caso de éxito porque demostra algo no que cremos desde hai anos: a tradución automática xera o seu maior valor cando se converte en infraestrutura pública útil. Non se trataba só de traducir textos, senón de facer posible que a Administración publicase e xestionase contidos multilingües de forma máis eficiente, máis escalable e máis coherente coa diversidade lingüística do Estado. Ter participado na súa implantación inicial e na súa evolución durante máis dunha década confirma a nosa capacidade para construír tecnoloxía lingüística robusta, integrable e preparada para entornos institucionais esixentes.